Wystawa Nasza Ziemia to projekt mający uświadomić nam wszystkim jak ważna dla nas powinna być Ziemia. Nasza Ziemia. Nie powinniśmy zatem jej tylko eksploatować ale przede wszystkim o nią dbać.

Wystawa „Nasza Ziemia” została uroczyście otwarta 18 listopada i jest już dostępna przez kolejnych 11 miesięcy (do 18 października 2010 roku) dla szerokiej publiczności. Wernisaż inaugurujący wystawę zgromadził wielu znamienitych gości, w tym wszystkich partnerów i patronów biorących udział w tym niezwykłym przedsięwzięciu. Oczywiście nie zabrakło na nim Fundacji All For Planet – partnera wystawy. Mieliśmy okazję przybliżyć zgromadzonym w Sali Marmurowej gościom, na czym polega działalność naszej Fundacji, opowiadając o zakończonej w październiku akcji „Zielone Podwórka”. Otwarciu wystawy towarzyszyła akcja teatralna w wykonaniu Teatru FETA. Przygotowane specjalnie z okazji wernisażu personifikacje Ziemi, Powietrza, Wody oraz Kosmosu z jednej strony odsłaniały przed widzami piękno otaczającego świata, z drugiej obnażały jego degradację.

A co czeka na odwiedzających wystawę? Zwiedzający „Naszą Ziemię” skonfrontowany zostanie z kluczowymi problemami współczesnej ekologii, tj.:

• ocieplenie klimatu i zmniejszanie się powłoki lodowej na Antarktydzie,
• szkodliwe dla środowiska sposoby wytwarzania energii,
• wyczerpywanie nieodnawialnych surowców naturalnych,
• deficyt ziemi uprawnej,
• alternatywne sposoby produkcji żywności: chemizacja rolnictwa i GMO (organizmy genetycznie zmodyfikowane),
• deficyt wody pitnej i jej nierównomierna dystrybucja na świecie,
• zanik bioróżnorodności,
• zanieczyszczenia wód i lądów,
• deforestacja.

Ekspozycja zbudowana jest z trzech części, z których każda odpowiada kolejno:

• czasowi Ziemi,
• czasowi ekosystemów,
• czasowi człowieka.

Czas Ziemi

Ziemia to wyjątkowe miejsce, prawdopodobnie jedyne, na którym zaistniało życie. Wielu badaczy podkreśla, że pojawienie się na niej złożonego, wielokomórkowego istnienia wymagało skrajnie nieprawdopodobnej kombinacji zjawisk astrofizycznych i geologicznych. Warto jednak pamiętać, że życie kilkakrotnie niemal całkowicie zamierało tu w skutek wielkich katastrof. Możliwość zaistnienia kolejnej, której konsekwencją byłoby wymarcie rodzaju ludzkiego, nie wydaje się już tak mało prawdopodobne, jak jeszcze 50 lat temu.

Biblioteka Ziemi oferuje podróż wstecz o 4,6 miliardów lat, do początków istnienia planety. Przez cały ten czas nasza planeta nie przestała ewoluować i wciąż się zmienia. Zarówno klimat, kształt, jak i ułożenie kontynentów ulegały powolnym modyfikacjom, niekiedy nagłym przeistoczeniom. Człowiek wyłonił się w ciągu tych przemian stosunkowo niedawno. Swoją obecnością wypełnił zaledwie 0,15% historii Ziemi.

Bogate i niewyobrażalnie długie dzieje Ziemi zobrazowane zostały na wystawie za pomocą metafory – biblioteki zawierającej 4.568 1000-stronicowych tomów. Każda książka reprezentuje milion lat (czyli 10 000 wieków), a każda z jej stron odpowiednio jeden wiek. Najciekawsze tomy zawierają opis fascynujących wydarzeń, takich jak powstanie życia, zasobów naturalnych (woda, węgiel, ropa), zmiany klimatyczne, a także wielkie katastrofy. Człowiek pozostawił ślad jedynie w 7 ostatnich tomach zbioru biblioteki, a nasz bezpośredni przodek, człowiek z Cro-Magnon, pojawia się zaledwie 30 stron przed końcem ostatniej księgi.

Czas Ekosystemów

Ekosystem to obszar środowiska naturalnego wraz z zespołem zamieszkałych na nim organizmów. Każdy funkcjonuje według własnego, ściśle określonego porządku, pozostając jednocześnie w zależności od rytmu w jakim ewoluuje cała Ziemia. Zakłócenie jednego, wymusza zmiany na całej reszcie. Tymczasem człowiek każdą swoją czynnością ingeruje w rozwój ekosystemów, powodując niekorzystne zmiany praktycznie na wszystkich poziomach ich organizacji. Zakłócenie naturalnej ich równowagi stało się naszą codziennością. Malejąca bioróżnorodność Ziemi odbija się negatywnie także na naszym życiu. Coraz mniej wydajne ekosystemy, wkrótce nie będą w stanie utrzymać człowieka przy życiu.

EKOSYSTEMY POLARNE

Ekosystemy polarne są niezwykle delikatne. Mimo, że zamieszkuje je jedynie 4 mln ludzi, zmiany tu zachodzące zagrażają całej ludzkości, mają bowiem ogromny wpływ na funkcjonowanie lądów i mórz na całej powierzchni planety.

Tu dowiesz się:
Gdzie i jak powstają lodowce? Jakie są konsekwencje zmniejszania się powłoki lodowej?
Jakie znaczenia dla licznych gatunków zwierząt oraz całej planety ma proces powstawania kry lodowej?
Dlaczego niedźwiedź polarny jest obecnie zagrożonym gatunkiem?

EKOSYSTEMY ROLNE
Mimo, że nazywamy ją 'Ziemią', zaledwie 3% powierzchni naszej planety nadaje się pod uprawę. To bardzo niewiele zważywszy, że populacja ludzka rośnie w niekontrolowanym tempie. Chcąc zwiększyć produkcję żywności bez konieczności powiększania areału użytków rolnych, człowiek zainwestował w zwiększenie wydajności gospodarki poprzez chemizację, mechanizację, klonowanie i hodowlę organizmów genetycznie zmodyfikowanych. Rozwiązania te nie zawsze mają korzystny wpływ na środowisko oraz na zdrowie człowieka.

Tu dowiesz się:
Czym była Zielona Rewolucja lat 50’?
Gdzie i jaka ziemia nadaje się pod uprawy, kiedy ziemia jest żyzna?
Dlaczego uprawa ryżu jest szkodliwa dla środowiska?
Czym są organizmy genetycznie zmodyfikowane?

EKOSYSTEMY WODNE
Ziemia nazywana jest niebieską planetą. Jednak mimo ogromnej ilości wód po niej płynących, wody słodkiej - przydatnej człowiekowi - jest bardzo niewiele i będzie coraz mniej. Według wielu naukowców za kilkadziesiąt lat dominującym typem środowiska staną się pustynie i suche stepy. Proces zanikania mokradeł powoduje częstotliwość powodzi i trudnych do opanowania pożarów. Beztroskie odprowadzanie nieoczyszczonych ścieków komunalnych i przemysłowych do rzek i jezior dodatkowo pogarsza sytuację.

Tu dowiesz się:
W jaki sposób woda cyrkuluje po Ziemi i z jakich faz składa się cykl wodny?
Dlaczego Ziemia jest suchą planetą?
Które z gatunków zwierząt żyjących w wodzie objęte są szczególną ochroną i dlaczego?
Jaką rolę pełnią ujścia rzek i czym są zagrożone?
Jakie jest główne źródło zanieczyszczeń wód morskich oraz oceanów?

EKOSYSTEMY LEŚNE
Lasy dostarczają człowiekowi najpotrzebniejszych produktów: drewna, zwierząt, leków i tlenu. Jednak każdego roku ich powierzchnia zmniejsza się. Każdego roku tracimy część pochodzących stąd zasobów.

Tu dowiesz się:
Jaki wspływ na jakość życia człowieka mają lasy?
Jakie zagrożenia wynikają z szybkiego tempa deforestacji?
Jak funkcjonują lasy północe, a jak tropikalne?
Dlaczego niezwykle ciekawe zwierzę żyjące w lasach kanadyjskich - karibu jest gatunkiem zagrożonym?

Czas Człowieka - ulica w bezruchu

Począwszy od lat 50' XX wieku krzywe odzwierciedlające różne aspekty rozwoju gospodarczego i technologicznego, rosną w górę w niekontrolowanym tempie rodząc niekończące się problemy. Niepohamowany bieg do przodu w imię postępu znajduje swoje przełożenie w czynnościach dnia powszedniego. Chcąc je zaobserwować, jedna z ulic zatłoczonej aglomeracji została zatrzymana w bezruchu. Zwiedzając przestrzenie znajdujących się przy niej sklepu, pralni, baru, domu, a nawet tramwaju, widz uświadamia sobie negatywne aspekty konsumpcyjnego stylu życia.

W pralni dowiesz się:
Ile wody zużywa się w przemyśle oraz rolnictwie?
Co powoduje nierównomierną dystrybucję wody na świecie?
Co oznacza pojęcie „wirtualnej wody”?

W supermarkecie skanując kod kreskowy produktu dowiesz się:
Jaka ilość dwutlenku węgla wytwarzana jest podczas jego transportu do Europy?

W pokoju dziennym dowiesz się:
Które spośród czynności wykonywanych w domu pobierają najwięcej prądu?
Jaki jest związek miedzy zużyciem energii a emisją CO2 do atmosfery?

W restauracji dowiesz się:
Jakie produkty nazwać można ekologicznymi i dlaczego?

W tramwaju dowiesz się:
W jakim tempie rozwijają się miasta i ile samochodów porusza się w ich obrębie?
Ile ton CO2 uwalnianego do atmosfery przypada na jednego pasażera lotu z Warszawy do Bangkoku?
Co zrobić, aby podróżować ekologicznie?

Sztuka dla Ziemi

Peter Menzel, „Hungry Planet” (Głodna planeta)
Ciągłe powtarzanie haseł takich jak „globalizacja” czy „globalna wioska” sprawia, że zapominamy o olbrzymich nierównościach panujących na naszej planecie. O nich właśnie przypomina cykl fotografii, na których zarejestrowano 30 rodzin z 24 krajów z ilością jedzenia jaką konsumują w ciągu 1 tygodnia. Porównując zdjęcia łatwo zauważyć nie tylko kulturowe, ale i ekonomiczne różnice między poszczególnymi częściami świata. Na Zachodzie świeże produkty zastępowane są pakowaną żywnością, co przyczynia się do wzrostu zanieczyszczenia i marnotrawstwa. Skrajnie różne są także ilości spożywanego pokarmu. W ramach całego cyklu obserwujemy ludzkość balansującą pomiędzy ubóstwem a fast-foodem.

Chris Jordan, „Running the Numbers” (Szalejące liczby)
„Szalejące liczby” to cykl prac rejestrujących nadużycia konsumpcyjne społeczeństw zachodnich. Każda z nich zawiera dosłowny zapis określonej liczby (często liczonej w setkach tysięcy) danego produktu zużywanego przez człowieka w określonym (często bardzo krótkim) czasie np.: 30 000 ryz papieru co 5 minut, 106 000 aluminiowych puszek co 30 sekund.
Oglądając pracę z odległego dystansu, ogarniając całość jej powierzchni wzrokiem, odbiorca widzi płaszczyznę płótna z mglisto zarysowanym elementem stanowiącym temat pracy. Podchodząc bliżej uświadamia sobie, że jest on zbudowany z tysięcy małych pikseli, z których każdy jest mikroskopijnym w skali zdjęciem omawianej, zużywanej w zastraszających ilościach przedmiotów.

Yannick Mognet, „The World Tomorrow” (Jutro Ziemi)
Wyniki badań Międzynarodowej Grupy Ekspertów w dziedzinie Ewolucji Klimatu (GIEC) nie napawają optymizmem. Jeżeli wskutek katastrofy środowiskowej człowiek zniknie z powierzchni Ziemi, zbudowane przez niego Królestwo zapewne przejmie żywioł nieujarzmionej Natury. Cykl komputerowo przekształconych fotografii Yannicka Mogneta, odkrywa sześć apokaliptyczny w treści scenariuszy dalszego losu Ziemi po odejściu człowieka. Wszystkie obrazują zdewastowany krajobraz urbanistyczny, zawładnięty przez Naturę, np.: Wielki Mur Chiński niemalże w całości zasypany piaskami pustynnymi lub zieloną dżunglę, z której wyrastają szczyty najznamienitszych dzieł architektonicznych na świecie.

Zapraszamy serdecznie do odwiedzenia wystawy! Naprawdę warto! W galerii znajdziecie zdjęcia z wernisażu inaugurującego otwarcie wystawy (fot. Anna Soroka (ASM Media Agency)/All For Planet).